Anadolu Ajansı © 2026
آنکارا/خبرگزاری آنادولو
عمر چلیک، معاون رئیس حزب عدالت و توسعه ترکیه و سخنگوی این حزب در نشست خبری پس از جلسه شورای مرکزی تصمیمگیری و اجرایی حزب عدالت و توسعه (MKYK) که به ریاست رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور و رئیس حزب عدالت و توسعه، در مقر مرکزی این حزب برگزار شد، توضیحاتی ارائه کرد.
چلیک با تاکید بر اینکه ترکیه از اراده و چشمانداز لازم برای حل مسائل خود برخوردار است، گفت: یکی از مباحثی که در این روند مطرح شد، این بود که با توجه به الگوهای مختلف در جهان، باید یک ناظر یا مرجع ثالث نیز وجود داشته باشد. ما با اصرار با این موضوع مخالفت کردیم. ترکیه نیازی به یک ناظر ثالث ندارد. امروز اگر از منظر 86 میلیون شهروند نگاه کنید، اینکه میان تُرک و کُرد یک ناظر ثالث قرار گیرد، مضحکترین موضوع ممکن در جهان خواهد بود. هیچ نیازی به چنین ناظری وجود ندارد. نگاهی که بر تمام این روند نظارت خواهد داشت، یک نگاه ملی است و آن نگاه ملی نیز چیزی جز همه 86 میلیون شهروند ما نیست. این، موضعی روشن درباره این است که میتوانیم با اراده خود، کار خود را پیش ببریم و مسائل خود را با اراده خود حل کنیم. این نیز از این منظر، پیامی است که به جهان داده شده است.
چلیک درباره «قانون چارچوب» مربوط به روند «ترکیه عاری از تروریسم» گفت: این قانون پس از آنکه زمین گذاشتن سلاحها بهطور قطعی شناسایی و تأیید شود، همراه با مصوبه شورای امنیت ملی (MGK) اجرایی خواهد شد. مجلس نیز از طریق کمیسیون نظارت، این روند را پیگیری خواهد کرد و شورایی به ریاست معاون رئیسجمهور، مسئول انجام این فعالیتها خواهد بود.
چلیک با بیان اینکه هم حامیان روند «ترکیه عاری از تروریسم» و هم مخالفان آن باید در نوع ادبیات و شیوه بیان خود دقت زیادی داشته باشند، ابراز داشت: انتقاد یک حق است. یکی از بزرگترین دستاوردهای دموکراسی این است که انتقاد به یک نهاد و سازوکار تبدیل شده است. اما این انتقادها در چارچوب سیاست انجام میشود یا خارج از آن؟ آنچه سیاست باید ایجاد کند و آنچه ما از دموکراسی انتظار داریم، وجود یک زندگی اجتماعی متمدنانه و عاری از سلاح و خشونت است. همچنین این است که چنین زندگی متمدنانهای بهدرستی و بهصورت سالم جریان داشته باشد.
چلیک با اشاره به درگیریهای جاری در جهان و منطقه، ادامه داد: اکنون در چنین شرایطی، دولتی که تجربه دارد و دولت نوظهور و بیریشه نیست، در مقطعی که جهان به سمت تجزیه پیش میرود، در چارچوب حقوق، عدالت و اصول، با انسجام به این وضعیت پاسخ میدهد و خود در مسیر این تجزیه حرکت نمیکند. ما هنگام پاسخ دادن به همه این مسائل چه میگوییم؟ از ظرفیتهای دولت حقوقمدار سخن میگوییم؛ یعنی از برداشتن گامها در چارچوب مشروعیت صحبت میکنیم. چه میگوییم؟ میگوییم گروه تروریستی پ.ک.ک/ک.ج.ک با همه شاخهها و امتدادهای خود سلاحهایش را زمین خواهد گذاشت. این موضوع تایید خواهد شد و این قانون پس از تصویب مصوبه شورای امنیت ملی وارد مرحله اجرا خواهد شد. شورایی برای مدیریت این روند تشکیل خواهد شد. همچنین در مجلس بزرگ ملی ترکیه نیز یک کمیسیون نظارت، این روند را دنبال خواهد کرد. یعنی ما در چارچوبی قرار داریم که دولت با نهادهای سیاسی خود، مجلس عالی و عناصر نماینده ملت، بهصورت مشترک اداره میشود.
چلیک با یادآوری نقش رئیسجمهور اردوغان و دولت باغچلی در روند «ترکیه عاری از تروریسم» گفت: در مجلس عالی و در کمیسیون، درباره این موضوع بحثهای بسیار روشنی انجام شد. در نتیجه این مباحث، هنگامی که از سوی احزاب مختلف سیاسی اظهاراتی همراه با درایت مطرح شد، این روند بهصورت تصاعدی گسترش یافت. حزب عدالت و توسعه و حزب حرکت ملی، در قالب ائتلاف جمهور، سهم بسیار بزرگی در این روند داشتند. نمایندگانی از حزب (DEM) که با درایت سخن گفتند نیز نقش مهمی ایفا کردند. از حزب «راه نو» و همچنین نمایندگان مستقل نیز افرادی بودند که با درایت سخن گفتند. همچنین در داخل حزب جمهوریخواه خلق (CHP) نیز دوستانی بودند که با رویکردی سنجیده، مشارکتهای بسیار ارزشمندی داشتند. تمام این تصویر، در واقع نشان داد که ترکیه چگونه میتواند یک اراده بزرگ را بهصورت فراگیر محقق کند.
چلیک با قدردانی از همه کسانی که در این روند نقش داشتهاند، اظهار داشت: اکنون در نقطهای قرار داریم که این طرح قانونی با شمار بسیار بالایی از امضاها ارائه شده است. بنابراین، در نتیجه همه تلاشهایی که تا امروز انجام شده، امروز با ارائه این طرح بهطور روشن مشخص شد که رویکرد مبتنی بر انحلال گروه تروریستی پ.ک.ک و زمین گذاشتن سلاحها، با یک تضمین قانونی مدیریت و حمایت خواهد شد. مسئله اصلی، خارج کردن تروریسم از دستور کار است. این تضمین قانونی و این چارچوب حقوقی، سازوکار حقوقی لازم برای هدایت این روند را فراهم میکند. از این منظر نیز، این یک رویکرد تاریخی است.
چلیک با تاکید بر اینکه روند «ترکیه عاری از تروریسم» از نظر ارائه الگوی ترکیه اهمیت دارد، تاکید کرد: انشاءالله زمانی که این روند به نتیجه برسد، برای کشورهای دیگر نیز به یک الگو و مرجع تبدیل خواهد شد. پس از آنکه زمین گذاشتن سلاحها بهطور قطعی شناسایی و تایید شود، این روند همراه با مصوبه شورای امنیت ملی اجرایی خواهد شد، مجلس نیز از طریق کمیسیون نظارت آن را پیگیری خواهد کرد و شورایی به ریاست معاون رئیسجمهور مسئول انجام این فعالیتها خواهد بود.
چلیک با بیان اینکه تمامی استدلالهای کسانی که تلاش داشتند این روند را تخریب کرده و علیه آن افترا بزنند، بیاعتبار شده است، اظهار داشت: بهطور کاملا روشن، اکنون چارچوبی شکل گرفته که اهداف آن مشخص است و تضمین قانونی لازم برای زمین گذاشتن سلاحها را فراهم میکند. شکلگیری این بستر حقوقی نیز از منظر تاریخ جمهوری ترکیه یک نقطه عطف بهشمار میرود و زمینهای مستحکم برای خارج کردن گروه تروریستی مسلح از دستور کار و از میان برداشتن آن همراه با همه شاخهها و امتدادهایش ایجاد میکند.
عمر چلیک، معاون رئیس حزب عدالت و توسعه ترکیه و سخنگوی این حزب در نشست خبری پس از جلسه شورای مرکزی تصمیمگیری و اجرایی حزب عدالت و توسعه (MKYK) که به ریاست رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور و رئیس حزب عدالت و توسعه، در مقر مرکزی این حزب برگزار شد، توضیحاتی ارائه کرد.
چلیک اعلام کرد با ارائه طرح قانونی مربوط به روند «ترکیه عاری از تروریسم» در روز جاری، این روند دو ساله به مهمترین مرحله خود رسیده است.
وی با بیان اینکه در نشست شورای مرکزی، احمد بویوکگوموش، رئیس تشکیلات حزب، طوبی ایشیک ارجان، رئیس شاخه زنان، و عبدالله گولر، رئیس فراکسیون حزب عدالت و توسعه در مجلس، گزارشهایی ارائه خواهند کرد، اظهار داشت: آمادگیها برای بیستوپنجمین سالگرد تاسیس حزب که در 14 اوت برگزار خواهد شد، با هماهنگی فاروق آجار، رئیس بخش تبلیغات و رسانه، با قدرت ادامه دارد.
چلیک با یادآوری اینکه تصمیمات شورای عالی نظامی (YAŞ) نیز اتخاذ شده، از همه نظامیان و فرماندهانی که تاکنون خدمت کرده و از مسئولیت خود کنارهگیری کردهاند، قدردانی کرد و انتصاب فرماندهان جدید و ارتقای درجه نظامی آنان را تبریک گفت.
چلیک با بیان اینکه افزایش شمار زنان ژنرال در نیروهای مسلح ترکیه بر اساس تصمیمات شورای عالی نظامی (YAŞ) «مایه خرسندی» است، گفت: مایلم تأکید کنم که افزایش شمار زنان ژنرال در تمامی نیروهای ما، از یک سو نشاندهنده کیفیت ارتش ترکیه است و از سوی دیگر، حضور زنان ما در عالیترین ردههای نظامی، از منظر ارزیابی آن بهعنوان یکی از دستاوردهای جمهوری، اهمیت بسیار زیادی دارد. همانند همیشه، برای نیروهای مسلح قهرمان ترکیه آرزوی موفقیت میکنیم.
چلیک با اشاره به اینکه رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور و رئیس حزب عدالت و توسعه ترکیه، در سخنرانی افتتاحیه نشست شورای مرکزی تصمیمگیری و اجرایی حزب (MKYK) به موضوع «ترکیه عاری از تروریسم» پرداخت، گفت: ایشان درباره نقطهای که فعالیتهای ما تا امروز به آن رسیده، و همچنین اقداماتی که از این پس برای به سرانجام رساندن موفقیتآمیز این روند باید انجام شود، مواضعی که باید اتخاذ گردد، ادبیاتی که باید به کار گرفته شود و نیز در خصوص وحدت و انسجام ائتلاف جمهور، دستورالعملهای لازم را صادر کردند. همچنین، در زمینه هماهنگی میان نهادهای دولتی در ارتباط با این موضوع، بار دیگر دستورهای خود را یادآوری کردند. با ارائه طرح قانونی در امروز، مهمترین مرحله از روندی دو ساله آغاز شده است.»
چلیک با اشاره به اینکه منطقهای که ترکیه در آن قرار دارد، سرشار از تهدیدها و خطرهای بسیار بزرگ است، اظهار داشت: در پس همه اینها، مجموعهای از پروژههای سیاسی نیز وجود دارد؛ پروژههایی که در پی منحرف کردن کشور ما از مسیر خود و هدف قرار دادن وحدت و یکپارچگی آن هستند. در برابر همه این تهدیدها، جمهوری ترکیه تاکنون با اتکاء به تمامی ظرفیتهای خود و با حمایت ملت، نیرومندترین مبارزه را انجام داده است. از تلاش برای انواع کودتا گرفته تا نیتهای شوم پروژههای امپریالیستی و صهیونیستی که متوجه کشور ما بودهاند، همگی با فداکاری بزرگ شهدای قهرمان و جانبازان ما ناکام ماندهاند.
وی با طلب رحمت الهی برای شهدا و ادای احترام به جانبازان افزود: آنان همواره در یاد ما هستند و همیشه در دستور کار ما جای دارند.
چلیک با بیان اینکه برای تحقق روند «ترکیه عاری از تروریسم، منطقه عاری از تروریسم» تلاشهای فراوانی انجام شده و اقدامات گستردهای صورت گرفته است، ادامه داد: در واقع، هدف "ترکیه عاری از تروریسم و منطقه عاری از تروریسم"، هنگامی که تحولات پیرامون خود را بهدقت دنبال کنیم و ببینیم امپریالیستها و صهیونیستها در منطقه ما چه طرحهای آلودهای برای تجزیه منطقه و رویارویی مردم آن با یکدیگر در قالب شبکههای فتنهانگیز به اجرا گذاشتهاند، بهعنوان نتیجه خرد ریشهدار حکمرانی جمهوری ترکیه، خرد سیاسی متجلی در عرصه سیاست، مجلس و دیگر حوزهها، و نیز ارزشها، معرفت و دوراندیشی ملت ما پدید آمده است. هنگامی که همه این تحولات منطقهای را در کنار یکدیگر و بهویژه در چارچوب 10 سال اخیر ارزیابی کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که نظام جهانی مبتنی بر قواعد پایان یافته و جهان وارد مرحلهای از نظم بیقاعده شده است. در نتیجه این وضعیت آشفته، تمامی دوختودوزهای نظم جهانی در حال از هم گسستن است.
چلیک با یادآوری اینکه بحثها درباره ضرورت تغییر نظم ناشی از توافق سایکس-پیکو در منطقه، از سوی برخی محافل غربی و اندیشکدهها مطرح شده بود، گفت: در آن زمان مشخص شد که این رویکرد، در واقع با هدف جبران اشتباهات و خسارتهایی که توافق سایکس-پیکو به منطقه تحمیل کرده بود، مطرح نشده است. برعکس، هدف آنها شکلگیری منطقهای بود که بیش از گذشته تجزیهشده، تکهتکه و بر پایه اختلافات قومی و مذهبی، درگیر منازعات بیشتری با خود باشد. در این زمینه، تلاشهای دیپلماتیک فراوانی صورت گرفت. از زمان آغاز بهار عربی، ترکیه با درک اینکه این موجها در راه هستند، اقدامات بسیار گستردهای انجام داد. برای مثال، در دوران بهار عربی نیز واکنشهای مشروع مردم در برخی کشورها را به گونهای هدایت کردند که به نابودی نهادهای آن کشورها و تضعیف ظرفیت دولتها منجر شود. ما همان زمان نیز هشدارهای خود را مطرح کردیم و سیاستی جدید مبتنی بر برادری در منطقه را آغاز کردیم. اما برای ناکام گذاشتن آن نیز برخی قدرتهای بزرگ وارد عمل شدند و شماری از سازمانهای اطلاعاتی، جنگهای نیابتی را بهطور مستقیم از طریق گروههای تروریستی به جریان انداختند.
چلیک با یادآوری اینکه در 3 تا 5 سال اخیر، موجی بسیار شدیدتر و طرحی مخربتر به اجرا گذاشته شده است، گفت: اما در نهایت، آنچه رخ داد این بود که تمامی این موجهایی که بار دیگر از طریق گروههای تروریستی به راه افتاد، تنها موجب شد مردم منطقه رنج بیشتری متحمل شوند. ترکها، کردها، عربها، سنیها، شیعیان، ایزدیها و کلدانیها همگی آسیب دیدند. در تمام این روند، منطقه در واقع بهای سنگینی را به دلیل ناتوانی در اعمال اراده مستقل خود بر اساس شرایط ویژهاش پرداخت. ارادهای که ما با شعار "ترکیه عاری از تروریسم و منطقه عاری از تروریسم" مطرح کردهایم، یکی از بزرگترین پاسخها به تجاوزگری امپریالیستی و صهیونیستی است که نسبت به منطقه ما نیتهای سوء دارد. در این مسیر، تجربه هزارانساله دولت ما و روح برادری و دوراندیشی ملتمان که از دل هزاران سال تاریخ شکل گرفته، در حقیقت مهمترین نیروی محرک همه این سیاستها بوده است. بنابراین اگر بخواهیم در یک جمله بگوییم "ترکیه عاری از تروریسم و منطقه عاری از تروریسم" چیست، باید بگوییم پاسخی است که به کسانی داده میشود که نسبت به همه مردم منطقه، اعم از تُرک، کُرد، عرب، سنی، علوی و شیعه، نیت سوء دارند؛ پاسخی که اجازه تحقق این نیتهای شوم را نمیدهد. تا امروز نیز در این زمینه، فعالیتهایی بسیار دقیق و حساس انجام شده است. اما در نهایت، صاحب اصلی این موضوع، 86 میلیون شهروند ما هستند.
عمر چلیک، معاون رئیس حزب عدالت و توسعه ترکیه و سخنگوی این حزب در نشست خبری پس از جلسه شورای مرکزی تصمیمگیری و اجرایی حزب عدالت و توسعه (MKYK) که به ریاست رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور و رئیس حزب عدالت و توسعه، در مقر مرکزی این حزب برگزار شد، توضیحاتی ارائه کرد.
چلیک گفت: با از میان رفتن بار تروریسم، و با رفع فشار و تهدید ناشی از تروریسم بر دموکراسی ما، زمانی که تروریسم از دستور کار خارج شود، فضایی سیاسی شکل خواهد گرفت که ابعاد دموکراسی ما را بهمراتب گسترش خواهد داد و همه 86 میلیون شهروند را در بر خواهد گرفت.
چلیک با بیان اینکه پروژههای امپریالیستی و صهیونیستی خواهان آن هستند که تُرکها، کُردها، عربها، سنیها، علویها، شیعیان، نصیریها، دروزیها، کلدانیها و ایزدیها با مشت و دعوا با یکدیگر سخن بگویند، اظهار داشت: آنها میخواهند این ملتها به اجزایی پراکنده و گروههای کوچک مبتنی بر دین و قومیت تبدیل شوند و با مشت با یکدیگر سخن بگویند. در واقع، تمام روندی که ما دنبال میکنیم، خارج کردن این امکان از دست کسانی است که از سازمانهای تروریستی بهعنوان ابزار نیابتی خود استفاده میکنند و در برابر کسانی که میخواهند ما را رودرروی هم قرار دهند، ساختن تاریخی و آیندهای است که در آن، همه این مردمانی که از آنها نام بردم؛ تُرک، کُرد، عرب، سنی، شیعه، علوی، نصیری، دروزی، ایزدی و کلدانی، در سراسر منطقه ما نه با خشونت در برابر یکدیگر، بلکه دست در دست و شانه به شانه هم حرکت کنند.
چلیک با تاکید بر اینکه ملتهای منطقه در گذشته نیز دست در دست و دوشادوش یکدیگر، زیباترین نمونههای تمدن را پدید آوردهاند، افزود: از این پس نیز باید این موضوع را چنین در نظر بگیریم که در برابر پروژههای امپریالیستی و صهیونیستی که میخواهند ما را با مشت در برابر هم قرار دهند، ارادهای را بنا کنیم که دوشادوش هم حرکت کند و با دست در دست هم، آینده را با هم رقم بزند. یعنی اگر از زاویهای گستردهتر، با چشماندازی بلندتر و از ارتفاعی بالاتر به موضوع نگاه کنیم، بهراحتی خواهیم دید که این مسئله در واقع به افقهایی بسیار بزرگتر خواهد رسید. ما بار دیگر اراده خود را برای حرکت بازو در بازو، دست در دست و ساختن آینده مشترک، در برابر کسانی که میخواهند ما را رودرروی یکدیگر قرار دهند، به نمایش میگذاریم.
چلیک با اشاره به فعالیتهای انجامشده در چارچوب روند «ترکیه عاری از تروریسم»، در ادامه گفت: در جریان تمامی این فعالیتها، مسئله اصلی، خارج شدن تهدید مسلحانه و سازمان تروریستی از دستور کار است. ترکیه از مدتها پیش با تهدید سازمان تروریستی مسلح روبهرو بوده و با آن مبارزه کرده است. با فداکاری بینظیر شهدای قهرمان و جانبازان ما، از دستیابی این تروریسم و پروژههای سیاسی پشتیبان آن به اهدافشان جلوگیری شده است. در شرایط کنونی، مقرره قانونی که تدوین شده، با هدف خارج شدن و پایان یافتن گروه تروریستی پ.ک.ک/ک.ج.ک و تمامی شاخهها، تشکیلات، عناصر و امتدادهای قانونی و غیرقانونی آن در ترکیه، سوریه، عراق، ایران و اروپا از دستور کار تهیه شده است. این موضوع تا امروز نیز با صراحت کامل بیان شده و از این پس نیز همین مسئله مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.
چلیک گفت روند خارج شدن تروریسم از دستور کار، بهواسطه گزینههایی که دولت در چارچوب ویژگیهای حاکمیتی خود و ارزشهای ملت ارائه کرده، محقق شده است.
چلیک با بیان اینکه همه دولتها در برابر تهدیدهایی که متوجه آنهاست، روشهای مقابلهای مبتنی بر «قدرت سخت» و «قدرت نرم» دارند، سخنان خود را اینگونه ادامه داد: در گذشته، حتی پیش از روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه نیز، این موضوعات بر اساس توصیههای شورای امنیت ملی مطرح شده بود؛ از جمله برای کسانی که میخواستند از سازمان تروریستی جدا شوند و برای ایجاد یک بستر مناسب... اما امروز، با بهرهگیری از همه این تجربیات، یک قانون چارچوبی تدوین شده که در سطحی بسیار بالا اطمینانبخش است و هم اعتماد و هم تضمین را بهطور همزمان در خود جای داده است. البته پایان یافتن گروه تروریستی پ.ک.ک/ک.ج.ک با تمامی عناصر قانونی و غیرقانونی آن در ترکیه، عراق، ایران، سوریه و سراسر اروپا، موجب خواهد شد که عنصر تروریسم مسلح دیگر باری بر دوش دموکراسی ما نباشد. ترکیه نیز همراه با این خلع سلاح، در صورتی که این روند با موفقیت به پایان برسد که همه ما همچنان برای موفقیت آن تلاش خواهیم کرد؛ خواهد دید که این تهدید پایان یافته است.
چلیک با تاکید بر اینکه سازمانهای تروریستی مسلح، باری بر دوش همه نظامهای دموکراتیک هستند، اظهار داشت: این سازمانها بر کل فضای سیاسی و همچنین بر روند اداره امور دولت تأثیر میگذارند.
چلیک با بیان اینکه کشورهای دموکراتیک دارای قواعد و اصول حقوقی هستند که باید به آنها پایبند باشند، گفت: با خارج شدن تروریسم از دستور کار، فضای کاملا جدیدی شکل خواهد گرفت. این فضای جدید، با برداشته شدن بار تروریسم از دوش دموکراسی ما و رفع این فشار از آن، در واقع موجب گسترش ابعاد دموکراسی ما خواهد شد. همچنین امکان بیشتری برای تعمیق دموکراسی فراهم میکند و زمینه ایجاد فضایی سیاسی و دموکراتیک نیرومندتر را برای برداشتن گامهای دموکراتیک فراهم خواهد ساخت.
چلیک گفت: پس از پایان یافتن گروه تروریستی پ.ک.ک/ک.ج.ک و تایید این موضوع از طریق مصوبه شورای امنیت ملی، دموکراسی از بار تهدیدهای مسلحانه رهایی خواهد یافت.
وی با اشاره به اینکه رهایی ترکیه از بار گروه تروریستی، همزمان موجب گسترش ابعاد دموکراسی این کشور و تنفس بیشتر فضای سیاسی خواهد شد، افزود: تنفس بیشتر فضای سیاسی به این معناست که ترکیه در مسیر تحقق اهداف "قرن ترکیه"، و در عین حال در مسیر کمک به صلح منطقهای و صلح جهانی، عملکردی بسیار قویتر از خود نشان خواهد داد. البته تمامی این مباحث، در واقع از سوی برخی قدرتهای خارجی نیز مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. ما با تحریکات فراوانی روبهرو شدیم که هدفشان آسیب زدن به برادری ما و تضعیف آن بود. به همین دلیل همواره گفتهایم که این روند را با نمونههای موجود در جهان مقایسه نکنید؛ زیرا در بیشتر نمونههای جهانی، جنگهای داخلی، درگیریهای قومی، نزاعهای مذهبی و ساختارهای اجتماعی تجزیهشده و از هم پاشیدهای وجود داشته که نتیجه شکافهای عمیق بوده است. اما ملت ما، حتی در شدیدترین و پرتنشترین دورههای این حوادث نیز، با ترکها، کردها، سنیها، علویها و همه دیگر اقشار خود، هیچگاه ویژگی «یک ملت بودن» را از دست نداده است. هیچیک از شهروندان ما در خیابان، هرگز با نگاه بد به همسایه، هممحلهای یا همکار خود نگاه نکرده است. این بزرگترین نقطه قوت ترکیه است. به همین دلیل از همان ابتدا گفتیم که ما این روند را در چارچوب ویژگیهای دولتمان و ارزشهای ملتمان پیش میبریم.»
چلیک با بیان اینکه با تکمیل روند زمین گذاشتن سلاحها، یعنی خارج شدن سازمان تروریستی مسلح از دستور کار، امکان گشوده شدن صفحهای کاملاً جدید فراهم خواهد شد، تصریح کرد: موج و فضای جدیدی شکل خواهد گرفت تا دیگر گروههای تروریستی که از طریق جنگهای نیابتی و با استفاده از سازمانهای تروریستی، میان ملتهای برادر منطقه اختلاف ایجاد کردهاند نیز از میان برداشته شوند. اگر از این منظر نگاه کنید، گامی که امروز با این چارچوب قانونی برداشته شده، در واقع آغاز این روند خواهد بود. با از میان رفتن بار تروریسم، و با رفع فشار و تهدید ناشی از تروریسم بر دموکراسی ما، زمانی که تروریسم از دستور کار خارج شود، فضای سیاسیای شکل خواهد گرفت که ابعاد دموکراسی ما را بهمراتب گسترش خواهد داد و همه 86 میلیون شهروند را در بر خواهد گرفت.
چلیک با اشاره به اینکه فضای دموکراتیکی که با خارج شدن تروریسم از دستور کار ترکیه شکل خواهد گرفت، آثار مثبتی برای همه اقشار جامعه خواهد داشت، اظهار داشت: بازتاب این روند در مجلس، در اقتصاد، در زندگی جامعه مدنی و همچنین در میان بخشهایی از جامعه که امروز تصور میکنند میان آنها فاصلهای وجود دارد، بسیار بزرگ، بسیار مثبت و بسیار ارزشمند خواهد بود. به همین دلیل، مشارکت هر یک از ما در چارچوبی که توضیح دادم، برای تکمیل موفقیتآمیز این روند، خارج شدن این تهدید مسلحانه از دستور کار، خارج شدن سازمان تروریستی از دستور کار و به سرانجام رسیدن موفقیتآمیز همه این فرآیند، در واقع میتواند بهعنوان امضایی برای آینده ترکیه تلقی شود.
عمر چلیک، معاون رئیس حزب عدالت و توسعه ترکیه و سخنگوی این حزب در نشست خبری پس از جلسه شورای مرکزی تصمیمگیری و اجرایی حزب عدالت و توسعه (MKYK) که به ریاست رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور و رئیس حزب عدالت و توسعه، در مقر مرکزی این حزب برگزار شد، توضیحاتی ارائه کرد.
چلیک با بیان اینکه «امروز، روزی تاریخی است»، گفت: ممکن است نامهای ما متفاوت باشد، اما هرچند نامهایمان متفاوت است، نام خانوادگی همه ما جمهوری ترکیه است.
وی اذعان داشت: امروز، روزی تاریخی است. ما بهعنوان همه شهروندان جمهوری ترکیه، برای برادری، وحدت و انسجام خود گامهای مهمی برمیداریم.
وی درباره طرح «قانون چارچوب» گفت که همه احزاب سیاسی در کمیسیون و همچنین در نشست عمومی مجلس، دیدگاههای خود را با اراده آزاد بیان خواهند کرد.
چلیک ابراز داشت: بنابراین، ارزیابی ما این است که این طرح بهسرعت از مجلس عبور خواهد کرد و این مرحله نیز برای آنکه این موضوع هرچه زودتر به نتیجه برسد و گامهای لازم برداشته شود، بهسرعت پشت سر گذاشته خواهد شد. این، بیانگر یک اراده است. دولت جمهوری ترکیه، در دورهای که جهان بهسوی هرجومرج کشیده میشود، این پیام را به تمام دنیا داده است که “ما میتوانیم هر مسئله خود را با امکانات، توانمندیها و اراده خودمان حل کنیم.”
چلیک با تاکید بر اینکه رئیسجمهور اردوغان در بخشهای غیرعلنی نشستهای شورای اجرایی مرکزی (MYK) و شورای مرکزی تصمیمگیری و اجرایی (MKYK) ارزیابیهای مفصلی انجام داده و در هر نشست بر حساسیت خود نسبت به موضوع «ترکیه عاری از تروریسم» تأکید کرده است، گفت: ایشان بهطور روشن اعلام کردهاند که ائتلاف جمهور باید در موضوع "ترکیه عاری از تروریسم" با وحدت و هماهنگی کامل حرکت کند. همچنین دستورات لازم را به نهادهای دولتی ابلاغ کردهاند. ما نیز بهعنوان هیأتی که از سوی رئیسجمهور و رئیس حزب برای پیشبرد این روند مأمور شدهایم، در همه مراحل، ایشان را در جریان امور قرار دادیم و دستوراتشان را دریافت کردیم.
وی افزود: در چارچوب همین دستورات، گامهای بعدی خود را تنظیم کردیم. بنابراین، شخص ایشان بخش بسیار مهمی از وقت خود را صرف این کرد که این روند بهصورت مثبت پیش برود، در برابر تحریکها و اقدامات خرابکارانه مقاوم باشد و از مسیر خود خارج نشود. همچنین درباره موضوعاتی که هیأت ما به ایشان ارائه میکرد، با دستورات روشن، روند را هدایت کردند. البته، ملت ما تصمیمگیرنده نهایی همه امور است. همه ما بر اساس اراده و دستور ملت خود عمل میکنیم.
چلیک اذعان داشت: در برابر تحریکها و افتراهایی که علیه این روند صورت گرفت، مداخلات راهبردی جناب باغچلی، چه در سخنرانیهای فراکسیون و چه در دیگر مقاطع، همچنین مواضع شجاعانه و صریح ایشان، یک واقعیت دیگر را نیز آشکار کرد. در برابر کسانی که میخواستند این روند را با سوءاستفاده از ملیگرایی ترک تخریب کنند، ایشان نشان دادند که ملیگرایی تُرک، "ملیگرایی ملت" است، نه "ملیگرایی نژادی". همچنین توضیح دادند که این روند باید با همین بصیرت و درایت مدیریت شود. از این جهت، سخنان آقای باغچلی به نقطه عطفی در تاریخ جمهوری تبدیل شده است. زیرا آنچه در اینجا اصل است، پاسداری از حقوق همه ملت، بقای دولت و آینده ملت است. مداخلات راهبردی آقای باغچلی، در خنثی کردن این اقدامات خرابکارانه و تلاشها برای منحرف کردن روند، نقش بسیار مهمی ایفا کرد.
وث اظهار داشت: در تمام این روند، نمایندگان محترمی از حزب (DEM)، حزب جمهوریخواه خلق (CHP) و دیگر احزاب که برای پیشبرد سالم این روند، انتقادهای سازنده مطرح کردند و دیدگاههای خود را بهروشنی بیان کردند، سهم بسیار بزرگی داشتند. همچنین اینکه رئیس مجلس، آقای نعمان کورتولموش، شخصاً ریاست کمیسیون را بر عهده گرفت، هم از نظر مدیریت این روند در ترکیه و تجلی اراده مجلس، و هم از نظر پیامی که به نام مجلس عالی به خارج از کشور منتقل شد، ارزش بسیار بالایی داشت. همه این حمایتها باعث شد این روند استقرار پیدا کند.
چلیک با بیان اینکه در مرحله کنونی، مسیر پیشرو مشخص است، گفت: پس از از میان رفتن سازمان تروریستی مسلح، ترکیه همانند گذشته با «همتاریخی» و «همسرنوشتی» به مسیر خود ادامه خواهد داد و اصول شهروندی را در چارچوب استانداردهای بالاتر دموکراسی، بیش از پیش توسعه خواهد داد.
چلیک با اشاره به اهمیت «همسرنوشتی» اظهار داشت که همانگونه که در گذشته و امروز، سرنوشت ملت یکی بوده است، در آینده نیز چنین خواهد بود.
وی افزود: پس از رسیدن به مراحل و اهداف تعیینشده، بهروزرسانی اصول شهروندی و دمیدن اکسیژن بیشتر به نظام سیاسی و دموکراتیک امکانپذیر خواهد شد.
چلیک با تاکید بر اینکه در ترکیه شهروند درجهدو وجود ندارد، اظهار داشت که نظام قیمومتی که در گذشته تلاش میکرد برخی شهروندان را به دلیل وابستگیهای دینی، مذهبی و قومی، نوع پوشش یا باورهای دینیشان به شهروندان درجهدو تبدیل کند، در نتیجه مبارزه 25 سالهای که به رهبری رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور، انجام شد، از میان برداشته شده است.
چلیک با بیان اینکه همه افراد در ترکیه شهروند درجهیک هستند، گفت: برای آنکه این روند بهصورت سالم پیش برود، به حمایت همه شهروندان نیاز است.
وی با تاکید بر اینکه انتقاد، حق همه است، اظهار داشت این انتقادها باید سازنده، راهگشا، هدایتکننده، افزایشدهنده روشنایی و اکسیژن، و در جهت گسترش دامنه دموکراسی و سیاست باشد.
چلیک با تکرار اینکه «امروز، روزی تاریخی است»، گفت: ما بهعنوان همه شهروندان جمهوری ترکیه، برای برادری، وحدت و انسجام خود گامهای مهمی برمیداریم. از این پس نیز همانطور که پیشتر گفته بودم، وارد مرحله "کار ظریف و دقیق" خواهیم شد. البته درباره همین تعبیر نیز گمانهزنیهای زیادی شد. یک بار دیگر میگویم؛ کار ظریف و دقیق انجام خواهیم داد. از ادبیات سنجیدهتر استفاده خواهیم کرد. حساسیتها را بهدرستی مدیریت خواهیم کرد. رویکردی در پیش خواهیم گرفت که راه را برای همه کسانی که میخواهند در این روند مشارکت کنند، باز کند. همواره خواهیم گفت: جمهوری ترکیه پاینده باد، مجلس بزرگ ملن ترکیه برقرار باد و برادری ما جاودانه باد.
وی با بیان اینکه بر محور ویژگیهای دولت و ارزشهای ملت حرکت میکنند، اظهار داشت که ممکن است فردی با این روند مخالف باشد، اما استفاده از واژه «خیانت» یک عبارت سیاسی نیست.
چلیک در پاسخ به پرسشی درباره حملات علیه کشتیهای تجاری ترکیه در دریای سیاه، یادآور شد که پیش از این نیز نسبت به به خطر افتادن امنیت دریای سیاه هشدار داده بودند.
وی با بیان اینکه برخی کشورهای متحد، بهمنظور طرف شدن در جنگ، مداخله در آن یا حمایت از یک کشور مشخص، درباره استفاده از تنگهها با ترکیه تماسهای فشردهای برقرار کرده بودند، گفت که با وجود این، ترکیه کنوانسیون مونترو درباره رژیم تنگهها را بدون هیچگونه امتیازی اجرا کرده است.
چلیک اظهار داشت که اجرای قاطعانه کنوانسیون مونترو از سوی ترکیه، حتی به بهای قرار گرفتن در برابر برخی متحدانش، نشان داده است که این کشور در موضوع امنیت دریای سیاه، در درستترین موضع قرار دارد.
وی افزود: هدف قرار دادن کشتیهای غیرنظامی متعلق به ترکیه، به هیچوجه چیزی نیست که آن را بپذیریم. ما این اقدام را با شدیدترین لحن محکوم میکنیم. باید برای جلوگیری از آن تدابیر لازم اتخاذ شود؛ واقعاً دیگر هیچ جنبهای برای تحمل این وضعیت باقی نمانده است.
چلیک اظهار داشت که پس از آغاز این روند، در استانهای شرق و جنوبشرق ترکیه انتظار بسیار زیادی شکل گرفته و آنان این روند را با آرامش مدیریت کردهاند.
وی ابراز داشت که آرزو دارند این تصور که بخشی از ترکیه آرام و شرق و جنوبشرق آن ناآرام است، بهطور کامل از میان برود و یادآور شد که در یک سال و نیم گذشته، در این منطقه جشنوارهها، مراسم و نشستهای مختلفی برگزار شده است.
چلیک با تأکید بر اینکه این رویدادها بسیار ارزشمند هستند، گفت که ترکیه و ملت آن یک کل واحد را تشکیل میدهند.
وی افزود: همان اندازه که رضایت شهروندان شرق و جنوبشرق از این روند اهمیت دارد، رضایت شهروندان مناطق اژه، مدیترانه، دریای سیاه و آناتولی مرکزی نیز مهم است.
چلیک تاکید کرد: ما تنها یک مرجع داریم و آن هم ملت ماست. میان آنان نیز هیچ تفاوتی وجود ندارد.
چلیک با اشاره به اینکه بازخوردهای بهدستآمده از نظرسنجیها و دیدارها در مناطق مختلف کشور بسیار مثبت بوده است، اظهار داشت که از این پس نیز این روند را با «کار ظریف و دقیق»، با درایت، برنامهریزی مناسب، پیشبینیهای راهبردی و تعیین درست مختصات، مدیریت خواهند کرد.
news_share_descriptionsubscription_contact
