İlki Astana'da ve ikincisi Bakü'de düzenlenen panel serisi, 29-30 Ekim'de Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde TDT üyesi ve gözlemci ülkelerde düzenleniyor.
Özbekistan Ali Meclisi Senatosu Birinci Başkan Yardımcısı ve Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi (JIDU) Rektörü Prof. Dr. Sadık Safayev ile Türkiye'nin Taşkent Büyükelçisi Ufuk Ulutaş'ın açılış konuşmalarıyla başlayan etkinlikte, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran katılımcılara video mesaj ile hitap etti.
Duran, video mesajında, TDT'nin, uluslararası işbirliğine açık vizyonuna dikkati çekerek, Türk dünyasının ulaştırma, enerji, ticaret ve dijital ekonomi alanlarında geliştirdiği ortaklıkların önemini vurguladı.
Uluslararası sistemdeki krizler ve artan jeopolitik rekabet karşısında Türk devletlerinin dayanışmasını güçlendirmesi gerektiğini belirten Duran, ortak tarih ve kültür mirasının bu işbirliğine yön verdiğini ifade etti.
Duran, medya ve iletişim alanındaki işbirliğine de değinerek, dezenformasyon, nefret söylemi ve dijital manipülasyonun toplumların huzurunu ve ülkeler arasındaki dayanışmayı etkileyebildiğini belirtti.
Bu tehditler karşısında bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması, ortak platformlar geliştirilmesi ve kriz dönemlerinde iletişim kapasitesinin güçlendirilmesi çağrısında bulunan Duran, Ankara Zirvesi öncesinde düzenlenen panellerin Türk dünyasının ortak geleceğine yönelik düşünsel bir zemin oluşturacağına inandığını ifade etti.
Anadolu Ajansı (AA) Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan'ın moderatörlüğünde düzenlenen panelde, Özbekistan Cumhurbaşkanı Dış Politika Danışmanı Yardımcısı ve Orta Asya Uluslararası Enstitüsü (IICA) Direktörü Büyükelçi Cavlon Vahabov, Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fırat Purtaş ve Özbekistan Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uluğbek Hasanov yer aldı.
Panelde, Türk dünyasında siyasi, ekonomik, akademik ve toplumsal bağların güçlendirilmesi ile TDT çerçevesindeki işbirliğinin daha somut ve sürdürülebilir alanlara taşınması ele alındı.
Ulaştırma, enerji, teknoloji, ticaret ve yatırımların geliştirilmesinin yanı sıra üniversiteler, gençler ve düşünce kuruluşları arasındaki etkileşimin artırılmasının önemi vurgulanan panelde, ortak tarih ve kültür temelinde kamu diplomasisinin güçlendirilmesi ve Türk dünyasının bölgesel istikrar ile kalkınmaya katkısının artırılması gerektiği ifade edildi.
Panelin moderatörlüğünü yapan AA Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Özhan, uluslararası belirsizliklerin ve güvenlik risklerinin arttığı bir dönemde bölgesel işbirliği ile çok taraflı ilişkilerin daha fazla önem kazandığını belirtti.
Özhan ayrıca, Türk dünyasındaki gelişmelerin kamuoylarına doğru aktarılmasının, toplumların birbirini daha yakından tanımasının ve ortak anlatının güçlendirilmesinin kamu diplomasisi açısından önem taşıdığını vurguladı.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Dış Politika Danışmanı Yardımcısı ve IICA Direktörü Büyükelçi Vahabov, TDT çerçevesindeki işbirliğinin ekonomik bağların derinleştirilmesi, ulaştırma ve altyapı bağlantılarının güçlendirilmesi ile teknoloji ve tecrübe paylaşımının artırılmasına odaklanması gerektiğini belirtti.
Ekonomik büyümenin istihdam, gelir artışı ve toplumsal refaha yansımasının önemine işaret eden Vahabov, küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknolojik kapasitesinin geliştirilmesi, iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına uygun nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi, enerji altyapısının modernizasyonu ve düşünce kuruluşları arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesini öncelikli alanlar olarak sıraladı.
Vahabov, TDT kapsamındaki işbirliğinin somut sonuçlarının yeni iş imkanları, artan verimlilik ve yaşam standartlarının yükselmesiyle ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Karasar ise Türk dünyasında işbirliğinin ortak tarih ve kültürel bağların ötesine geçerek somut sonuçlar üretmesi gerektiğini söyledi.
Karasar, TDT'deki ortaklığın birlikte üretilen sonuçlara dönüştürülebilmesinin gerekliliğine işaret ederek, TDT'nin önemli bir kurumsal zemin oluşturduğunu, yeni dönemde başarının toplantı sayısıyla değil, uygulama kapasitesiyle ölçülmesi gerektiğini vurguladı.
Siber güvenlik, afetler, enerji ve tedarik zincirleri gibi alanlarda "ortak dayanıklılık" yaklaşımının geliştirilmesi gerektiğini belirten Karasar, "Hiçbir ülke bu risklerin tümünü tek başına yönetemez." dedi.
Karasar, Orta Koridor'un değerinin yalnızca transit gelirinden ibaret olmadığını, ulaştırma bağlantılarının bölge içinde üretim, yatırım ve istihdam yaratacak şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Türk dünyası ülkelerinin aynı dış politika tercihlerine sahip olmak zorunda olmadığını vurgulayan Karasar, "Güçlü bir işbirliği, farklılıklara saygı göstererek ülkelerin seçeneklerini artırmalı ve ihtiyaç duyulan alanlarda birlikte sonuç almalarını sağlamalıdır." diye konuştu.
Prof. Dr. Purtaş da 1992'de düzenlenen ilk Türk Dünyası Zirvesi'nden bu yana geçen 34 yıllık süreçte Türk devletleri arasındaki ilişkilerin önemli bir kurumsal ve ekonomik gelişim gösterdiğini belirtti.
O dönemde son derece sınırlı olan ekonomik ilişkilerin bugün milyarlarca dolarlık ticaret ve yatırım hacmine ulaştığını ifade eden Purtaş, Türkiye-Özbekistan ticaret hacminin kısa vadede 5 milyar, orta vadede ise 10 milyar dolar seviyesine çıkarılmasının hedeflendiğine dikkati çekti.
Purtaş, ilerleyen dönemde ekonomik entegrasyonun yanı sıra üniversiteler, akademisyenler ve gençler arasındaki etkileşimin güçlendirilmesinin de Türk dünyasının geleceği açısından önem taşıdığını vurguladı.
Prof. Dr. Hasanov da etkinliğin üniversite bünyesinde düzenlenmesinin genç araştırmacılar ve öğrenciler açısından önemli ve sembolik bir anlam taşıdığını belirtti.
Üniversitede, Türk dünyasının tarihi ilişkileri ile ekonomik, sosyal, ulaştırma ve teknoloji alanlarındaki işbirliklerine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Hasanov, TDT çerçevesinde geliştirilen yatırım, lojistik ve teknoloji projelerinin yalnızca Özbekistan için değil, Orta Asya ve Hazar bölgesi açısından da önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı.
Hasanov ayrıca, Türkiye ile Orta Asya arasındaki ilişkilerin kardeşlik temelinde geliştiğini ve bu bağların daha da güçlendirilmesinin önem taşıdığını kaydetti.
Etkinliğin ikinci ayağında ise basın mensuplarıyla bir araya gelindi. Taşkent'te görev yapan basın mensuplarının iştirak ettiği toplantıda, Ankara'da düzenlenecek TDT 13. Zirvesi'nin Türk dünyasındaki siyasi, ekonomik ve kurumsal bütünleşme bakımından taşıdığı önem, üye ülkeler arasında ulaştırma, güvenlik ve dış politika alanlarında gelişen işbirliği hakkında değerlendirmelerde bulunuldu.
Toplantıda ayrıca yükseköğretim alanında öğrenci ve akademisyen hareketliliğinin artırılması, akademik diplomasinin Türk devletleri arasındaki bağlara katkısı, ortak tarih ve kültürün gelecek nesillere aktarılması ile Türk dizi ve sinema sektörünün Türk dünyasındaki kültürel yakınlaşma ve karşılıklı tanınırlığa sağladığı katkılar ele alındı.
Ombudsman'a Ulaş
Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
PODCAST