Ердоган: Договорот за заедничка одбрана од Мека не е насочен кон Иран или Израел

Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган изјави дека Турција нема да избира меѓу Истокот и Западот во услови на промени во глобалниот распоред на моќта, нагласувајќи ја посветеноста на Анкара кон НАТО, истовремено продлабочувајќи ги партнерствата со Кина, Русија и регионалните сили, пренесува Анадолу.

Во ексклузивно интервју за американското списание „Њусвик“, објавено денес, Ердоган го образложи пристапот на Турција кон меѓународниот поредок што се менува, осврнувајќи се на новиот Договор за заедничка одбрана од Мека со Саудиска Арабија и Пакистан, тензиите поврзани со Иран и Израел, војната во Украина и случувањата во Сирија.

„Не сметаме дека е исправно на Турција да ѝ се наметнува избор меѓу Западот или Истокот“, рече Ердоган, нагласувајќи дека географската положба на земјата бара повеќедимензионална надворешна политика.

Тој рече дека Турција ја зајакнува својата позиција во НАТО, истовремено продлабочувајќи ја соработката со Организацијата на туркиските држави, Организацијата за исламска соработка и Шангајската организација за соработка, во која Анкара има статус на партнер за дијалог.

Ердоган, исто така, ја истакна намерата на Турција да ја прошири трговијата, инвестициите и поврзаноста со Кина, нагласувајќи ја важноста на Транскаспискиот источно-западен среден коридор и регионалните транспортни проекти.

„Центарот на гравитација во светот се поместува“, рече тој, посочувајќи дека новите сили сè почесто бараат поголема застапеност во глобалното донесување одлуки.

Тој повика на реформи во Советот за безбедност на ОН со цел тој да биде порепрезентативен, поефикасен и поодговорен, оценувајќи дека меѓународниот систем треба да го одразува променетиот глобален распоред на моќта.

– Договорот за одбрана од Мека не е насочен против Иран или Израел –

Осврнувајќи се на Договорот за заедничка одбрана од Мека, потпишан во август од Турција, Саудиска Арабија и Пакистан, Ердоган ги отфрли наводите дека договорот е создаден за спротивставување на Иран, Израел или која било друга земја.

„Не би било исправно Договорот за заедничка одбрана од Мека да се гледа како сојуз воспоставен против Иран, Израел или која било трета земја“, рече тој.

Ердоган го опиша договорот како израз на заедничката одговорност на трите земји за градење побезбедна, помирна и попросперитетна иднина.

Тој рече дека договорот е заснован на член 51 од Повелбата на ОН, кој го признава правото на самоодбрана, и предвидува дека вооружен напад врз која било од трите потписнички ќе се смета за напад врз сите.

Сепак, Ердоган нагласи дека природата на каков било одговор ќе зависи од барањето и потребите на нападнатата земја.

„Поддршката може да вклучува разузнавачки информации, логистика или муниција, додека поширока воена помош би била можна во зависност од обемот на заканата“, рече тој.

Предупреди дека не треба да се претпоставува дека секој потенцијален инцидент во Ирак, Јемен или на друго место автоматски би активирал однапред утврден воен одговор.

– Турција бара дипломатско решение за тензиите меѓу САД и Иран –

Во врска со конфликтот во кој се вклучени САД, Израел и Иран, Ердоган ја истакна способноста на Турција да одржува директни контакти со спротивставените страни.

„САД се наш сојузник во НАТО. Иран е наш сосед“, рече тој, додавајќи дека на последната средба со американскиот претседател Доналд Трамп ја нагласил важноста на дипломатијата.

Ердоган рече дека Анкара исто така ги држи отворени каналите за комуникација со иранските претставници и ги користи своите дипломатски односи за намалување на тензиите.

Тој предупреди дека нестабилноста во Ормускиот Теснец директно влијае врз глобалното снабдување со енергенси и светската трговија, нагласувајќи ја потребата од спречување на ширењето на конфликтот и враќање на страните на преговарачката маса.

Во врска со односите со Трамп, Ердоган рече дека директната и отворена комуникација создава можности за управување со разликите и зајакнување на билатералната соработка, особено во областа на одбраната, трговијата и регионалната безбедност.

Сепак, тој нагласи дека Турција ќе продолжи да ги балансира односите со соседните земји, сојузничките обврски и националните интереси како суверена држава.

– Ердоган: Односите меѓу Турција и САД не се определуваат преку Израел во услови на зголемени тензии –

На прашањето дали е загрижен поради влијанието на Израел во американската администрација, откако некои израелски претставници ја претставија Турција како „следна“ закана по Иран, Ердоган ја истакна директната врска на Анкара со Вашингтон.

„Не ги определувам односите меѓу Турција и САД преку трета земја. Наш партнер во Вашингтон е администрацијата на САД. Секогаш кога има прашање за кое треба да разговараме со претседателот Трамп, разговараме директно со него“, рече тој.

Ердоган истакна дека има сериозни несогласувања со израелската Влада за низа прашања, велејќи дека реториката со која Турција се претставува како нов извор на закана е поврзана со внатрешнополитичката динамика и изборната атмосфера во Израел.

„Не ја сметаме оваа реторика за одговорен пристап што придонесува за регионалниот мир“, рече тој.

„Турција нема непријателство кон израелскиот народ или кон кое било друго општество. Она на што се спротивставуваме се политиките што ги сметаме за спротивни на меѓународното право и чекорите што ја продлабочуваат нестабилноста во нашиот регион.“

– Ердоган повика на интегрирање на вооружените групи во сириската држава –

Осврнувајќи се на Сирија, Ердоган нагласи дека сите вооружени групи треба да бидат интегрирани во централната државна структура со цел да се зацврстат суверенитетот, територијалниот интегритет и националното единство на земјата.

Тој рече дека процесот треба да се одвива врз основа на еднакво граѓанство и да поддржи политички поредок во кој сите Сиријци, вклучително и Курдите, ќе можат да уживаат поголема безбедност, слобода и просперитет.

Во врска со одлуката на терористичката организација ПКК да се распушти и разоружа, Ердоган ја опиша како важна пресвртница, но нагласи дека нејзиното спроведување на терен останува од суштинско значење.

Тој, исто така, рече дека Анкара внимателно ги следи обидите на ПКК/ПЈАК да ги искористат случувањата во Иран, предупредувајќи против надворешно мешање и мобилизација врз етничка и секташка основа.

„Критериумот на Турција не е етничкиот идентитет; туку тероризмот, насилството и заканите за нашата национална безбедност“, рече тој.

– Турција е подготвена да помогне во обновувањето на мировните преговори меѓу Русија и Украина –

Во врска со војната меѓу Русија и Украина, Ердоган предупреди на ризикот да се прошири конфликтот и во други европски земји и ја повтори подготвеноста на Турција да помогне во обновувањето на преговорите.

Тој ги наведе преговорите од Истанбул, Иницијативата за црноморско жито и размената на заробеници како конкретни резултати од способноста на Анкара да одржува комуникација и со Москва и со Киев.

Ердоган рече дека на последната средба со рускиот претседател Владимир Путин во Бишкек повторно ја потврдил подготвеноста на Турција да придонесе за мирот.

Тој, исто така, повика на воспоставување траен механизам за заштита на комерцијалниот поморски сообраќај во Црното Море, нагласувајќи ја важноста цивилниот поморски транспорт, трговските рути и енергетската инфраструктура да останат надвор од конфликтот.

„Откако ќе се покаже потребната политичка волја, Турција е подготвена да придонесе за враќање на страните на преговарачката маса и отворање пат кон мирот“, рече тој.

Ердоган заклучи дека Турција ќе продолжи да ги зачувува воспоставените сојузништва, истовремено развивајќи нови партнерства и водејќи надворешна политика што ги обединува националните интереси, регионалната стабилност и глобалниот мир.