03 ژوئیه 2020•بهروزرسانی: 04 ژوئیه 2020
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
نخستین جلسه دادگاهی رسیدگی به پرونده قتل جمال خاشقجی، سردبیر سابق روزنامه الوطن و ستوننویس واشنگتن پست امروز در شعبه 11 دادگاه کیفری استانبول برگزار شد. در اولین جلسه رسیدگی به پرونده قتل خاشقجی که در شعبه 11 دادگاه کیفری استانبول آغاز شد، هیچ یک از 20 متهم فراری شرکت نکردند.
خدیجه چنگیز، نامزد جمال خاشقجی نیز بهعنوان شاکی پرونده در جلسه دادگاهی حاضر شده و درباره آنچه در روز قتل خاشقجی اتفاق افتاد، گفت: "جمال در 2 اکتبر 2018 از لندن به استانبول آمد. با کنسولگری عربستان سعودی در استانبول تماس گرفته و با فردی با نام «سلطان» به زبان عربی صحبت کرد. طرف مقابل بعد از 15 الی 20 دقیقه دوباره زنگ زد. سپس جمال به آنها گفت «خب، سند را دریافت خواهیم کرد». با هم درباره آن تماس تلفنی گفتوگو نکردیم. سوار یک تاکسی شده و به کنسولگری رفتیم. من مقابل کنسولگری منتظر او بودم. هیچ فکر نکردم که شاید به جمال آسیب برسانند. کم کم داشتم نگران می شدم. با خواهرم تماس گرفتم. او هم به من گفت که ساعت کار کنسولگری تمام شده است. با یک مامور پلیس حرف زدم. زمانی که دیدم او هم چیزی نمیدانست، به کنسولگری زنگ زده و پرسیدم که آیا از جمال خبری دارند یا نه؟ طرف مقابل از من پرسید که چه کسی هستم. من پاسخ دادم که نامزد جمال هستم. وقتی او به من گفت که در محل خود منتظر باشم، کمی تسکین شدم. سپس یک جوان اهل عربستان سعودی که حدود 25 سال داشت، پیش من آمده و گفت: "تمام اتاقها را کنترل کردم، کسی نیست". آن وقت متوجه شدم که برای جمال اتفاقی افتاده بود. با آقای یاسین تماس گرفته و خودم را به او معرفی کردم. گفتم که برای دریافت سندی به کنسولگری آمدیم، من مقابل کنسولگری منتظر جمال بودم ولی او هنوز بیرون نیامده است. آقای یاسین به من گفت که با چند نفر تماس خواهد گرفت".
دادستان از خدیجه چنگیز پرسید: آیا جمال خاشقجی قبل از ورود به کنسولگری به شما گفت که اگر برای او اتفاقی رخ میدهد، با آقای یاسین تماس یگیرید یا نه؟
چنگیز نیز پاسخ داد: نه، نگفت.
چنگیز با اشاره به اینکه پس از تماس با آقای یاسین٬ به آقای توران نیز زنگ زده و پس از آن روزنامه نگاران هم آمدند٬ گفت: "آن روز تا ساعت حدود 01:40 آنجا بودم. سه خبرنگار نیز بودند که به من گفتند شما منتظر باشید و به محض اینکه خارج شدند به شما خبر میدهیم. من به خانه مشترکمان رفتم و با خود گفتم که هنگام خروج جمال بر میگردم. بعد به دادستانی توضیح دادم".
وی با اشاره به اینکه خبر کشته شدن خاشقجی را از رسانهها شنیده است٬ افزود: "رئیس دادگاه از من درباره تماس مقامات سعودی با من پرسید که جواب «خیر» دادم. جمال با خیانت و فریب بزرگی به سفارت کشانده شد".
دکتر یاسین آکتای٬ مشاور رئیس حزب عدالت و توسعه ترکیه نیز به عنوان شاهد در این دادگاه حضور یافت. آکتای با اشاره به اینکه در آگوست پیش از کشته شدن خاشقجی صحبتی با وی داشته است٬ گفت: "هنگام دیدار با وی از موقعیت او در داخل عربستان سعودی خبر داشتم. او یکی از افرادی بود که تلاش داشت تا روابط آنکارا-ریاض را بهبود ببخشد".
وی با اشاره به اینکه خاشقجی پس از ولیعهد شدن بن سلمان از آینده و افزایش فشارها نگران بود٬ افزود: " جمال به دلیل پیچیده تر شدن اوضاع داخلی از آن کشور خارج شد. او سپس وارد آمریکا شده و در روزنامه واشنگتن پست نوشت. آنجا مقالاتی انتقادی از سیاستهای ریاض در قبال یمن مینوشت. دیدار ما در ماه اوت همان سال در خصوص شهروندی ترکیه از من سوال پرسید و پیرامون فشارهای ریاض بر مخالفان در خارج از کشور گفتوگو میکردیم. او گفت که نمیتوانند این کار را در ترکیه انجام دهند چرا ترکیه به مانند سابق نیست و تمایلی به بدتر کردن روابط ندارند. او در ترکیه خود را در امنیت حس میکرد و حس خوبی در اینجا داشت. او با کودکان شان تهدید میشد. زمانی هم انتقادات بسیار شدیدی داشت که پس از آن نرم تر شد بیشتر نه با مرگ بلکه با کارش تهدید میشد".
آکتای افزود: "در یکی از صحبتهای میان دوستان شنیدم که محمد بن سلمان از روزنامه واشنگتن پست بازدید کردهاست. سلمان در مصاحبه با خرنگارن این روزنامه از برخی سوالات آنها ناراحت شدهاست. چون این سوالات درباره موضوعاتی بوده که تنها افراد مطلع در داخل کشور آنها را میدانند نه افراد بیگانه. در پی این مصاحبه سلمان دستور قتل خاشقجی را دادهاست".
آکتای همچنین درباره راهاندازی یک انجمن توسط خاشقجی و ناراحتی سلمان از احداث تشکیل و ایجاد این انجمن گفت:
"گوشی موبایلم زنگ زد. هنگامی که مخاطبم گفت که من خدیجه هستم، آن را میشناختم. صدای نگرانی داشت و گفت: آقای جمال پنج ساعت پیش وارد کنسولگری شده و از آنجا خارج نشدهاست. من هم فکر کردم که چه میتوانیم بکنیم. گفتم که آن محل مصئونیت دارد. با یک دوست سعودی مخالف تماس گرفتم و آن را از حادثه خبر دادم. چنان که گفتم از پنج ساعت تاکنون در داخل است، وی با ابراز گله مندی گفت: چرا به آنجا رفتهاست؟ آن وقت فهمیدم که موضوع جدی است. گفتم پس چه شدهاست؟ او جواب داد: هر چه ممکن است رخ دهد. گفتم: چه باید بکنیم؟ گفت: باید با بالاترین مقام تماس بگیریم. با رئیس سازمان اطلاعات ترکیه تماس گرفتم. گفت که ای کاش نرفته بود. با سفیر عربستان سعودی در ترکیه تماس گرفتم ازش پرسیدم که خاشقجی وارد کنسولگری شده اما از آن مکان خارج نشدهاست. آن مرد مثل اینکه تازه این خبر را شنیده است به سوالم جواب داده و گفت: جمال دوست مناست، پیگیری میکنم بعد به شما اطلاع میدهم. بار دیگر با من تماس نگرفت. پیامک بهش فرستادم به آن نیز جواب نداد. دفتر ریاست جمهوری ترکیه را نیز در جریان گذاشتم".
آکتای ادامه داد: "پیشتر شنیدم که خاشقجی قبلا نیز برای گرفتن پاسپورت جدید خود که گم کرده بود، به کنسولگری رفتهاست و در آنجا فرد مظنون یعنی القحطانی آن را تهدید کردهاست. از اینکه نتوانستم از خاشقجی حمایت کنم، دچار عذاب وجدان شدم. از آن روز تاکنون در هر جا از حق وی دفاع میکنم".
- قتل جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول
جمال خاشقجی، روزنامهنگار اهل عربستان سعودی سردبیر سابق روزنامه الوطن و ستوننویس واشنگتن پست دوم ماه اکتبر 2018 به منظور انجام امور رسمی وارد کنسولگری این کشور در استانبول شد و از آن خارج نشد.
ریاض در 20 اکتبر همان سال قتل خاشقجی در داخل کنسولگری عربستان سعودی را تایید کرد. دادستان این کشور مدعی شد که خاشقجی بعد از "درگیری" با چند نفر در داخل کنسولگری "فوت" کرده و 18 شهروند این کشور نیز در این رابطه بازداشت شدهاند.
دادستان کل عربستان سعودی اعلام کرد که 5 تن از متهمان پرونده قتل خاشقجی به اعدام و سه مظنون نیز مجموعا به 25 سال حبس محکوم شدهاند.
سعود القحطانی، از نزدیکان و مشاور محمد بن سلمان، احمد العسیری، معاون سابق رئیس سازمان اطلاعات و محمد العتیبی، سرکنسول عربستان سعودی در استانبول که احتمال نقش آنان در این جنایت وجود دارد، توسط دادگاه مذکور تبرئه شدهاند.
دادستانی کل استانبول ترکیه 31 اکتبر سال گذشته طی بیانیهای اعلام کرد که جمال خاشقجی بلافاصله پس از ورود به کنسولگری عربستان سعودی در این شهر، طبق نقشه قبلی خفه و کشته شده است.
