Narges Rezaie
28 سپتامبر 2026•بهروزرسانی: 28 سپتامبر 2026
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران در گفتوگو با «ایلنا»، درباره سازوکار فعالیت تراستیها گفت: تراستیها افراد مورد اعتماد صادرکنندگان هستند. صادرکنندگان و فروشندگان نفت، تراستیهای وزارت نفت، نیروهای مسلح، وزارت نفت و یکی دو نهاد دیگر هستند. برای مثال در شرکت نیکو و معاونت مربوطه در وزارت نفت، افرادی را انتخاب میکنند و میگویند شما به عنوان معتمدین ما در امارات، هند یا هر جای دیگری که نفت ما را میفروشیم، پول آن را دریافت کنید.
بخشایش اردستانی افزود: قاعدتاً این افراد هم نمیتوانند شخصاً پول را دریافت کنند و باید شرکت تأسیس کنند. برای مثال، شرکتی در هند یا دبی ایجاد میشود. از آنجا که یک ایرانی نمیتواند در برخی از این کشورها شرکت تأسیس کند، باید دو اماراتی در امارات یا دو هندی در هند پیدا کنند تا شرکت را تأسیس کنند. در این شرایط است که تراستیها میتوانند بازیگری کنند و تحویل پول را مدام عقب بیندازند. در واقع، این مسائل آثار تحریم است که از دوره ریاست جمهوری آقای روحانی شروع شده و بیشتر در وزارت نفت فعالیت داشتهاند.
وی با اشاره به ایجاد بستر وقوع اتفاقات دی ماه توسط برخی از تراستیها، اظهار داشت: بسیاری از این تراستیها پولهایی را که از خارج دریافت کرده بودند، وارد کشور نکردند. حالا به هر دلیلی؛ برای مثال تعدادی میگفتند پول آماده نیست، دیگری میگفت پول در جایی هزینه شده و بعداً پرداخت میکنم و به هر دلیلی این پولها پرداخت نمیشد. وقتی هم که دولت دلار نداشته باشد که آن را به ریال تبدیل کند و هزینههای خود را انجام دهد، گرانی به وجود میآید و ارزش پول کاهش پیدا میکند. وقتی گرانی به وجود میآید، مردم نیز اعتراض میکنند و اعتراضات دی ماه هم رخ داد.
بخشایش اردستانی با اشاره به انتشار اسامی برخی تراستیها گفت: تاکنون اسامی تعدادی از تراستیها منتشر شده و در میان تراستیهایی که اعلام شدهاند، فردی نیز وجود دارد که بالاترین میزان بدهی را دارد.
وی در ادامه درباره ارزیابی عملکرد وزارت نفت تصریح کرد: معتقدم کاری که در عراق انجام گرفت، باید در وزارت نفت ما نیز انجام شود. در عراق، نهادهای نظارتی، پلیس و دستگاههای امنیتی وارد عمل شدند و با بررسی معاونان وزارت نفت، خانههای آنها و حسابهای فرزندانشان، متوجه شدند که چه میزان پول حیف و میل شده است.
بخشایش اردستانی افزود: اگر چنین کاری در ایران نیز انجام شود، اقدام خوبی است و میتواند اقدامی مثبت باشد؛ چراکه این کار برای تضمین آینده انجام میشود، بهویژه در شرایط فعلی که با کاهش ارزش پول، گرایش به پولهای زیرمیزی افزایش پیدا کرده است.
وی گفت: اگر توافق انجام شود، ایران میتواند نفت خود را بهطور مستقیم و بدون تراستی صادر کند و پول آن نیز مستقیم به خزانه کشور وارد شود. در آن صورت دیگر این بحثها وجود ندارد که مثلاً چه میزان تخفیف دادهایم و چه میزان پول دریافت نکردهایم.
